Sau khi thu hoạch xong, cây sầu riêng không còn trái nhưng chưa có nghĩa là cây đã được nghỉ.

Ngược lại, đây là thời điểm cây vừa trải qua một giai đoạn tiêu hao rất lớn để nuôi trái. Nếu phục hồi không đúng cách, cây dễ suy, rụng lá, thối rễ, xì mủ, nấm bệnh phát sinh và cơi đọt sau đó không đạt.

Một quy trình phục hồi nên đi theo hướng:

VỆ SINH VƯỜN → XỊT RỬA → PHỤC HỒI RỄ → PHỤC HỒI BỘ LÁ

1. VỆ SINH VƯỜN TRƯỚC KHI XỊT

Sau khi hái hết trái:

Thu gom trái rụng, cành lá bệnh và tàn dư thực vật.
Tỉa bỏ cành khô, cành bệnh, cành mọc đan chéo và những cành không cần thiết.
Xử lý các vết cắt lớn, tránh để nước mưa và mầm bệnh xâm nhập.
Kiểm tra hệ thống thoát nước, tuyệt đối không để nước tù quanh vùng rễ.

Việc vệ sinh giúp giảm nguồn nấm bệnh trước khi bước vào giai đoạn phục hồi.

2. XỊT RỬA VƯỜN – XỬ LÝ THÂN, CÀNH, TÁN LÁ

Mục đích của bước này không phải là "xịt cho thật nhiều thuốc", mà là giảm nguồn nấm bệnh, rong rêu và tàn dư bám trên thân – cành – lá, tạo môi trường sạch hơn cho cơi đọt mới.

Nhóm hoạt chất có thể tham khảo:

Nhóm thuốc gốc đồng:

Copper hydroxide
Copper oxychloride
Copper oxide
Copper sulfate
Các dạng đồng hữu cơ/đồng chelate được đăng ký phù hợp

Đồng thường được sử dụng để phòng nhiều nhóm nấm và vi khuẩn trên bề mặt cây. Một số hướng dẫn kỹ thuật sầu riêng sau thu hoạch cũng khuyến cáo thuốc gốc đồng sau khi tỉa cành.

Nhóm phosphite/phosphonate:

Potassium phosphite
Phosphite/phosphonate

Nhóm này thường được sử dụng trong chương trình quản lý bệnh liên quan đến Phytophthora, kết hợp giữa quản lý bệnh và nâng sức chống chịu của cây. Tuy nhiên, cần phân biệt phosphite/phosphonate với phân lân phosphate thông thường.

Lưu ý rất quan trọng:

Không nên tự ý gom thật nhiều hoạt chất vào một lần phun.

Đặc biệt, đồng không nên tùy tiện phối chung với phân bón lá, Bo, Canxi hoặc các sản phẩm có nguy cơ gây kết tủa/cháy lá. Nếu cần phối nhiều sản phẩm, phải kiểm tra nhãn và thử tương hợp trước.

Nguyên tắc: đúng thuốc – đúng liều – đúng thời điểm – đúng mục tiêu.

Liều lượng phải căn cứ đúng nhãn sản phẩm được đăng ký tại Việt Nam, không nên áp dụng một liều cố định cho mọi loại đồng và mọi vườn.

3. PHỤC HỒI BỘ RỄ – BÓN GỐC

Sau khi làm sạch vườn, bắt đầu đưa dinh dưỡng trở lại cho cây.

Ưu tiên 4 nhóm:

① Hữu cơ

Có thể sử dụng:

Phân hữu cơ hoai mục
Phân hữu cơ sinh học
Phân compost
Nguồn hữu cơ kết hợp vi sinh phù hợp

Mục tiêu là cải thiện đất và tạo môi trường thuận lợi cho rễ tơ phát triển.

② NPK cân đối

Sau thu hoạch không nên hiểu "phục hồi" là bón thật nhiều đạm.

Cây cần một nền dinh dưỡng cân đối gồm:

N + P + K + trung vi lượng

Một tài liệu kỹ thuật về sầu riêng sau thu hoạch cũng đề cập việc kết hợp hữu cơ hoai mục với NPK để kích thích cây phục hồi và ra cơi mới.

③ Canxi – Magie

Có thể bổ sung theo kết quả phân tích đất hoặc biểu hiện thực tế của vườn.

Nếu đất chua, pH thấp, có thể cân nhắc vật liệu cải tạo như vôi theo kết quả kiểm tra đất thay vì bón theo cảm tính.

④ Vi sinh vùng rễ

Có thể cân nhắc các chế phẩm vi sinh phù hợp như:

Trichoderma
Bacillus
Các nhóm vi sinh cải thiện vùng rễ

Mục tiêu là xây dựng lại hệ sinh thái vùng rễ và hạn chế nguồn bệnh trong đất.

4. PHỤC HỒI QUA LÁ – GIÚP CÂY NHANH LẤY LẠI SỨC

Sau khi cây bắt đầu ổn định, có thể sử dụng dinh dưỡng qua lá để hỗ trợ cây phục hồi nhanh hơn.

Giai đoạn đầu:

Ưu tiên:

Amino acid
Rong biển/chiết xuất tảo
Humic/fulvic phù hợp
NPK lá ở nồng độ phù hợp
Mg
Zn
Mn
Bo

Khi cơi đọt bắt đầu phát triển:

Có thể chuyển sang công thức có N cao hơn, nhưng phải dựa vào tình trạng cây.

Khi lá đã mở tương đối hoàn chỉnh, tập trung làm bộ lá dày, xanh và khỏe, có thể bổ sung nhóm:

K + Mg + Ca + Bo + vi lượng

Một số hướng dẫn kỹ thuật phục hồi sầu riêng cũng đề cập việc sử dụng phân lá giàu P-K ở giai đoạn kích thích cơi, sau đó chuyển sang dinh dưỡng hỗ trợ bộ lá khi cơi phát triển.